Faavaeina, Saienisi
O le aoaoga faavae o le biosphere: punaoa
Toetoe lava o so o se tagata aoaoina, e tusa lava pe o ia po o ana taumafaiga, faalogo leo teisi upu lilo "noosphere" i soo se tulaga o gaoioiga faaagafesootai. E manatu o se auʻiluma faapitoa o le XX senituri, e pei o le manatu o le talutalu ua i ai i le seneturi talu ai. Seʻi o tatou toe taumafai e malamalama i lenei manatu poluzagadochnoy o mea foliga mai i le mataupu faavae o le biosphere ma le noosphere, toeititi lava e fesootai ma le suafa o tofi faasaienisi ma faafilosofia o Vernadsky.
Muamua, ua tatou iloa lelei lava le tausaga o lona fanau mai ma lona tusitala tuusao.
Toe foi i le 1875, o le faaupuga "biosphere" na uluai faailoa atu i le geologist Austrian fetauaiga faasaienisi Eduard Zyuss. Ae na te leʻi faamatalaina le manatu, e le tofia lona objectivity faasaienisi, i le umi lava o le upu "biosphere" sa faaaogaina i le tele o uiga.
Mo le taimi muamua ua faaaogaina lenei vaega e pei o se faasaienisi i le puipui o le Kolisi de Farani - faalapotopotoga faaleaoaoga lauiloa a Paris, lauiloa mo tulaga highbrow o aoaoga, lauga i le 1927. tusitala o le vaitaimi o le faifilosofia ma mathematician Eduard Lerua. E maofa ai, ua iloa e le uo le tusitala o le manatu noosphere ma paaga a Le Roy - Per Teyyar de Chardin. Ae o nei saienitisi lua tuusao auina atu a latou faalogologo ma le au faitau i le biosphere e se saienitisi Rusia Vladimir Vernadsky, na tuuina atu ai ana aoaoga i le Sorbonne.
Vladimir Ivanovich, tuufaatasia faaauau pea le aoaoga faavae o le biosphere ona mafaufauga o le faavae o le auala biogeochemical i ai. Talu mai le 30 tausaga o le seneturi lona luasefulu i le manatu o noosphere faalotovaivaia vaaiga mautinoa mana uma o le saienisi.
Ae i tua i le taimi i le amataga, i le Roy Le ma Teilhard de Chardin. O le a le uiga moni lea o latou manatu? O le tulai mai o le ituaiga o tagata i se faasologa o pepa aʻe o lona uiga ua latou manatu o talutalu tupe maua e faaaoga isi auala, faapitoa meatotino o le mafaufau. Saienitisi faapea mai talutalu ua foafoaina i tino tagata auala fou atoa o le atinae o latou lava - o se tomai faapitoa faaleagaga ma psychic, e a muamua i le natura lei i ai le i uma. Chardin ia ua faauigaina ma meatotino iloga o lenei aafiaga matautia - o le tagata: o le afioaga o le atamai e mafaufau loloto ai, lava le silafia ma le tomai, ina ia e iloa ai o ia lava, e na o ia e taalo fatufatuaʻi uma o ituaiga o olaga.
I le galuega mulimuli ane, "O le nofoaga o le tagata i le natura," ia mafaufau i le fesili o le amataga ma le ola ma lona ute moni, ma tuu tagata i le vaega lautele o le faagasologa o le iʻu le lavelave o mataupu.
E maofa ai, o le talavou Vladimir, ao pea se tamaitiiti aoga i le iunivesite, na tusia i lana api o talaaga o se manatu matagofie, e mafua i le aoaoga faavae o le biosphere i le tulaga faafilosofia. Aemaise lava, ia finau e mafai ona tusia le talafaasolopito o le Lalolagi i se suesuega planetary o se talafaasolopito o le suiga o le mataupu. I lenei tulaga, o nei suiga uma e le tupu fua ma faafuasei, ae faavae i luga o le mamanu lava manino o le tulaga aoao o mea.
I lenei faamatalaga, o le tusitala o le aoaoga faavae o le biosphere tau atu i le faaiuga o le mea o le mataupu e foliga mai "oti", e moni lava e le oti, ae na o "dozhiznenna" ola i ai o loo i ai se potentiality. Lenei aafiaga matautia Vernadsky taʻua hominization, o se ituaiga o oso talutalu planetary i se tulaga o le iʻu, o le toe faaleleia (vitalization) mataupu. I le faapuupuuga, o le talitonuga o le biosphere, iloiloina o le foliga mai o tagata, pe sili atu pe itiiti ifo foi, o se mea moni isi, o se deployment fou qualitatively o le biosphere lava, sosoo ai o ia ma le faagasologa o le iʻu atoa. E fesootai i le ala lenei i le faasologa evolutionary o le ola, o le tagata, ae peitai, o le uluai atoa. I luga o le faavae o lenei manatu, o le foafoa ma soo o le aoaoga o le noosphere taumafai e talitonu e le o le tagata o ituaiga sui e tasi, ae le o le "pale" o le natura, ae na o le sui o se poloaiga fou o le mea moni, lea e faasino i le galue biosphere o se tutoatasi fou "lalolagi".
Gomizatsiya o se auala lea o le auaunaga fou ma evolving, malie aʻe i luga o le biosphere manu.
O loo maua lona taimi lalolagi tagata, faamatalaina e le meatotino o le mafaufau loloto, o le tomai o se tagata e toatasi i se filifiliga saoloto ma le iloa ma le limalima. O le malo lenei o le mafuaaga - o le noosphere. O le, o le gaoioiga o manatu Vernadsky, tatou te iloa ai le manao e tuuina atu i le aoaoina o le biosphere o se suesuega amata o le talitonuga o le ofoofogia o se faatulagaga e maualuga atu - o le teori noosphere.
Similar articles
Trending Now