E tele seneturi ua mavae, o tagata mate o so o se mea i le lalolagi e aofia ai le fasimea microscopic. E ave nisi taimi, ma ua faamaonia e saienitisi e te i ai nei fasimea. sa taʻua i latou atoms. E masani lava atoms e mafai ona ola eseese ma ua tuufaatasi i ni vaega. O nei vaega e taʻua molecules. O le igoa "molecule" e maua mai i le afora Latina upu, o lona uiga mamafa, potoi, colossus, ma le suffix diminutive - cula. Le taimi muamua, na faaaogaina ai lenei faaupuga nai lo o le upu "corpuscle", moni o lona uiga "tino laiti". Ina ia saili le mea le molecule, tatou liliu atu i le Taiala i Tusitusiga. Le lomifefiloi o le tala lea Ushakova o le vaega itiiti o le mea e mafai ona ola tutoatasi ma ua i meatotino uma a le mataupu lea e faasino. Molecules ma atoms uma o siomia ai i tatou, ma e ui lava e le mafai ona latou paʻi atu, o mea uma ua tatou iloa, o le mea moni - o lo latou fuifui tetele.
FAATAITAIGA vai
E sili e faamatala ai le mea o le molecule mafai ona i ai i le faataitaiga ipu i le vai. Afai e lafo i lona afa, o le tofo, lanu ma le tuufaatasiga o le vai o totoe o le a le suia. O le a uiga ese e faamoemoe i se isi mea. Afai e toe lafo le afa, o le a faaitiitia ai le numera, ae o le meatotino tumau toe tutusa lava. Faaauau i le uaua e tasi, na iu lava ina maua se tamai droplet. E mafai ona vaevae pea le pipette, ae e lē gata faaauau pea o le a le galue lenei faagasologa. maua le faaiuga o le vaega aupito itiiti, lea o le vaega o totoe o le vai o le a le vaevaeina. E vaai faalemafaufau faapea o lenei molecule ma le auala laiti, taumafai e mateina mai pe fia molecules i ai i se mataua se tasi o vai. O le a sou manatu? Piliona? O se tasi selau piliona? O le mea moni, o loo i ai e uiga i se selau o latou sekstilonov. O lenei fuainumera, o se iunite o le ina ua mavae le luasefulu-tolu o. O lenei taua e faigata ona vaai faalemafaufau, o lea tatou te faaaogaina ai se faatusatusaga: o le tele o a vai molecule e itiiti ifo nai lo se apu tele o le tele o taimi e pei o le apu lava e itiiti ifo nai lo le lalolagi atoa. O le mea lea, e lē mafai ona vaai e oo lava i le mikerosekope opitika sili ona malosi.
O le faatulagaina o molecules ma atoms
E pei ona ua uma ona tatou iloa, o loo aofia ai atoms fasimea microscopic uma i le taimi. Faalagolago i lo latou aofai, o le faataamilosaga o le atomu tutotonu ma le ituaiga sootaga e mafai ona molecules eseese foliga geometric. Mo se faataitaiga, ua faamaapeina DNA o tagata i se faiga ua matuai faatupulaia le leaga, ma le itiiti o le vaega itiiti o le masima laulau masani ei ai le ituaiga o a lattice tioata. Afai peitai piki le molecule ni nai atoms a lona faatafunaga. I lenei tulaga, o le a le mou ese atu le taimi ua tuanai, ae o le a avea ma vaega o isi microparticles.
Taimi lava tatou te mafaufau i lenei molecule, tatou te oi le atomu. O lona fausaga e talitutusa lava i se faiga planetary: o le nofoaga autu o le vaega faaogatotonu len¯ao ma neutrons ma molia lelei protons, ma electrons agai faataamilo i faataamilosaga eseese. E masani lava o electrically faaituau atomu. I se isi faaupuga, o le aofai o electrons tutusa le aofai o protons.
Matou te faamoemoe ua fesoasoani tatou mataupu, ma o lenei e te toe fesili e uiga i mea o le molecule ma le atomu, pe faapefea ona latou galulue ma o le a le eseesega.