Aoga:, Talafaasolopito
Le Grand Duchy of Warsaw (1807-1815): talafaasolopito
Na ola le Warsaw Duchy i le 1807-1815. Na foafoa e Napoleon, ma e ui lava ina aloaia lava e le tutoatasi, ae o le mea moni lava o se satelite o Farani. I le tulaga o le manumalo ia Rusia, o le a suia e Bonaparte ia avea ma se malo, ae o nei fuafuaga e lei taunuu. Ina ua mae'a le faatoilaloina o Farani mai atunuu vavalalata, na vaevaeina le Warsaw Duchy i le va o ona tuaoi: Austria, Prussia ma Rusia.
Muamua
I le faaiuga o le XVIII senituri ina ua mavae le vasega o Rzeczpospolita na faapipii vaega o Polani e Perusia. O uiga faaalia o le faitau aofa'i o le faitau aofa'i i ta'ita'i Siamani e matua le lelei lava. I le taimi nei, a'o i sasae o Europa, na fa'ata'apo'aina le talanu'u Polani, i le itu i sisifo o le Old World le Fa'amasinoga Tele French Revolution. E lei umi ae sau Napoleon i Pale. Na ia ta'ita'ia le tauiviga a le Farani e tetee atu i malo uma o Europa, na latou vaaia i le tautoulu o Bourbons o se lamatiaga i lo latou lava ola. Na manumalo Napoleon i le tauvaga mo le tauvaga. I luga o atunuu Europa manumalo, na ia fuafuaina se tulafono fou ma faatuina ai saolotoga lautele e ala i le faatusatusaga ma i latou na faatoa taunuu mai i Farani.
O le mea lea, mo Poles na ola i lalo o le amo a tulafono a malo, na avea Bonaparte ma faailoga o le faamoemoe mo suiga vave. Sui o le vasega bourgeois na faatalitali mo fesoasoani Farani. O lenei talitonuga na i ai ona faavae, aua na tau Napoleon ma Prussia, o lona uiga o atunuu e lua ei ai le fili masani. Faatasi ai ma to'ilalo taitasi a le au pulega a malo, na malosi ma malosi le lagona o le atunuu i Polani. I le 1806 na ulufale atu ai le autau a Bonaparte i le Prussia.
Sa nofoia e Farani, o nu'u Polani, na tu'uina atu e Napoleon i lalo o le ausiaina o se Komiti Malosi le tumau. O lona ta'ita'i o Marshal Stanislav Malakhovsky. O le pule fou sa faia i le faaauina ma le fafagaina o fitafita Polani ma Farani. E le gata i lea, na soloia e le komiti tulafono a le Prussia ma toe fuataiina le tulafono tuai i taimi o le Taupulega.
Le foafoaga o le Duchy
I le 1807, i le va o Farani ma lona tetee Na sainia le Feagaiga o Tilsit. E tusa ai ma lenei pepa, o le Duchy of Warsaw na tutoatasi mai le Prussia. O lenei malo fou Polani na mauaina fanua na tofia i tagata Siamani, e tusa ai ma le vaega lona lua ma le tolu o le Commonwealth Polani-Lithuania. Ae ui i lea, na nofo le Duchy e aunoa ma se avanoa i le Baltic Sea. Itumalo o Bialystok, o le Controversial, na tuuina atu e Napoleon le Emperor Rusia o Alexander I.
O le vaega o le setete faatoa fausia na 101 mita sikuea mita. Km. O le aiga e 2.5 miliona tagata. Na maua e Gdansk se tulaga faapitoa. Sa avea o ia o se aai saoloto (e pei o le vaitaimi o le Agaga Emepaea o Roma) i lalo o le vaavaaiga a le kovana Farani.
Poloketi a Napoleon
O le tupua na fausia le Duchy of Warsaw sa i ai mo na o le 8 tausaga. O lenei vaitaimi na pa'ū i luga o le vaitau o le manuia sili o Napoleon i le malae va'alo mai fafo. O le mea moni, e ui lava i lona tutoatasi, o le Duchy of Warsaw e tumau pea i luga o se satelite o Farani, e pei o le tele o isi setete fou na fausia i Europa i Sisifo. O Polani na avea ma faavae i sasae o le Emepaea Napoleone. O lona taua na sili atu ona taua i le fesoota'i atu ma le le mautinoa o le fete'ena'i ma Rusia. O le mea lea, e le o se mea e ofo ai, i le 1812 na mafatia tele le Duchy of Warsaw. O lana autau, na auina atu i Rusia, e tusa ma le 100,000 tagata. O le tulaga o le atunuu o se tolauapiga a le militeli na faamaonia foi e le mea moni na tufatufaina atu e Napoleon se vaega o le meatotino a le malo Polani i ona taitai Farani ma marshals.
Ia Iulai 1807 sa manumalo ai le Grand Duchy of Warsaw i lona lava faavae. Na faia le sauniga saini i Dresden. O le tulafono faavae fou na aloaia ai le taua o le Sejm ma le tulaga iloga o le tamalii Polani. O le mea lea, na maua ai e le Grand Duchy of Warsaw se tulafono laitiiti, na faatusatusa i setete Europa na taliaina i isi setete Napoleone.
Na aveese e le malo o Farani ia Jacobins mai le pule i Polani. O le taunuuga o lona faalavelaveina, o le Saeima sa i ai le talitonuga e lagolagoina ai le mamalu o le atunuu ma le aufaigaluega. O le au faipule failotu Polani o Stanislav Pototsky (Taitaifono o le Fono a le Setete), Felix Lubensky (Minisita o Faamasinoga), Tadeusz Matuszewicz (Minisita o Tupe) ma Józef Poniatowski (o le pule o le autau ma le Minisita o Taua).
Mana
I le tulaga muamua, o le Duchy of Warsaw o se pule tupu. Na faai'uina se fa'atasi ma Saxony. O le mea lea, o le pule o lenei setete Siamani, o Friedrich Augustus, na avea ma pule sili. Na i ai i le tupu le aia tatau e suia ma faaopoopo i le faavae, e faia ai faasaoga i le galuega a le Seim. Na usitai o ia i le malo.
O Seimas e lua potu - le Ambassadorial izba ma le Senate. Ona o le aganuu anamua, o lenei pule na avea ma isi malosi malosi o le pule a le tamalii (gentry). O se mea e manaia ai le tetee o le Warsaw Constitution i isi tulafono a Napoleone (mo se faataitaiga, Westphalian ma Naples) i le uiga na ia tusia le mataupu o le le tofia, ae filifilia le palemene.
O le tele o tulaga o le setete o le Warsaw Duchy na taliaina mai le feteena'iga Farani. I totonu o le Senate, na nonofo ai leo, epikopo ma le aufono. O i latou uma sa tuuina atu i le tutusa tutusa. O le Senate, e le pei o le fale o le Ambassadorial, na toe fa'atumu e tusa ai ma tofiga o le tupu. I fonotaga a le malo (volost), o le to'atele na tu'uina atu i le au fai pisinisi ma tagata e ona fanua e le o ni tamalii.
Slepkom o le Falani i le Warsaw Duchy na avea ma Fono a le Setete. O lona ta'ita'ifono o le tupu. E faapena foi i luga o le aufono o faifeau. O lenei tino na filifilia ni pili, foia feeseeseaiga i le va o pulega ma faamasinoga. Na avea foi le Fono a le Setete ma galuega faufautua i le Duke.
Le Sejm
O Saeima na nafa ma lafoga, solitulafono ma tulafono tau le va o tagata. E le gata i lea, o lana pule o le tupe a le Duchy of Warsaw. O le tele o malosi tele o le tupu na faalautele atu i tulafono i mataupu tau pulega ma faaupufai. Na faapena foi ona faatonutonuina e le pulepule le paketi. Na tusia tulafono i le Fono a le Setete. E mafai e le Seimas ona teena pe taliaina. I le taimi lava e tasi, na galue ai le malo i se komisi na faatuina ai ana lava teuteuga i tulafono, ae i lenei tulaga o le upu taua na mo le Fono a le Setete.
Mo le taimi atoa o le soifuaga, sa na o le faatolu ona maua e le Fono Aoao: i le 1809, 1811 ma le 1812. O le sauniga mulimuli na tulaga ese. Ona o le faaiuga a le Seimas na amata ai le Taua Patriotic i le Duchy of Warsaw, lea na ave i le itu o Napoleon. O Bonaparte, ao femalagaai i Polani, na ia amataina le taloina o se sauniga tulaga ese. O se mea manaia i lena taimi na amataina e le emeperoa Farani le faagasologa o le toe faaolaolaina o le faatasiga ma Lithuania. O mafutaga i le va o Vilnius ma Warsaw na faalavelave ai ia Alexander I. Na taumafai le tupu o Rusia e tosoina Lithuania i lona itu, ma folafola atu ia i latou le toe faafou o le Grand Duchy. O se tasi ala po o se isi, ae o se ata fou o le Taupulega leʻi nofoaga. O le lumana'i o Polani na fa'amoemoe e le o maliega, ae o le taua i le va o Farani ma Rusia. O le faaopoopoina o le Duchy of Warsaw ma le faaiuga a le Fono Aoao a Vienna na tuua ai i le taimi ua tuanai le manatu o se tuufaatasiga a Polani-Lithuania.
Malo
O le Malo o le Duchy sa i ai faifeau e ono: totonu, faamasinoga tonu, tapuaiga, tupe, leoleo ma le militeli. Sa i Warsaw. I le taimi lava e tasi, sa nofo le aloalii Saxon i Dresden. Mo lenei mafua'aga, sa i ai lava i taimi uma le vavala'au i le va o ia ma le malo. E le gata i lea, pe a talanoaina ni faaiuga e sili ona taua i totonu o tulafono a le atunuu ma fafo, o le upu taua na totoe mo tagata Farani.
E le gata i lea, o galuega a le malo sa i lalo o le vaavaaiga a le Fono a le Setete. Peitai, o faifeau e le faalagolago i le Seimas. O matagaluega ta'itasi i le malo e to'atasi. I se isi faaupuga, o le au pulega a le malo na avea ai le faifeau ma se tagata autu i lona fanua. Sa le mafai e ona sui ona lu'itauina faaiuga a lona pule. O le taua tele o matagaluega a leoleo ma mataupu tau lotoifale. Sa tatau ona latou mataituina le tausiga o le poloaiga i le setete. I tulaga fa'afuase'i, e mafai e le Minisita o Leoleo ona fa'aaogaina se leoleo faapitoa mo ia lava.
Sosaiete
Faatasi ai ma suiga faaupufai, o le faavaeina o le Duchy of Warsaw na tuuina atu ai ia Polani se tulafono faavae fou. E tusa ai ma le tulafono na vaetamaina, o mataupu faavae o le tutusa o tagatanuu uma i luma o le tulafono na tusia. E ui ina le soloia le vaevaega i fanua, ae na maitauina le tapulaa. O le taimi muamua o le palota muamua i communes ma le Seimas na faaalia ai o tagata o le taulaga (petty bourgeois) na mafai ona fa'aaogaina aia tatau a le au palota na latou faatoa tu'uina atu.
I le taimi lava e tasi, i le 1808 na fa'amaonia ai se tusi, lea na matua a'afia ai le tulaga o tagata Iutaia. Na latou mo sina vaitaimi (mo le 10 tausaga) fa'atapulaaina i aia tatau a tagata lautele. I lalo o tulafono fou, na mana'omia ai tagata Iutaia e talosagaina se faatagaga aloaia e faaipoipo ai. O le faitau aofai o tagata Iutaia sa tuusaunoaina mai le taua o le militeli, ae nai lo lena, sa lafoga i lafoga maualuga.
E pei o le tele o isi atunuu Europa, o le mea pito sili ona taua o le fesili a le nu'u ma le ma'i. O le Duchy of Warsaw na faavaeina i Polani, ao galue ai le faifeau iina. O le malo fou na fa'aaogaina le fa'alagolago i le taua o tagata. Ae ui i lea, o tagata nu'u na fa'atautaia moni fanua, na tumau i tua o ali'i. O le toe fuata'iga e le mafai ona maua fua. O taua masani Napoleonic na mafua ai le faatafunaga ma le mativa o le tele o faatoaga. O le feitaga'i i le va o tagata nu'u ma ali'i e na o le tuputupu ae i tausaga ta'itasi.
Manumalo i luga o Austria
O le agai i luga o le tulafono a Napoleon, na alu ai le Warsaw Duchy i se feteenaiga le maalofia ma le au tetee a le emeperoa Farani. I le 1809 na amataina ai le taua o le mafutaga lona lima. O le taimi nei Falani ma ana uo na fegalegaleai ma Austria, Peretania Tele, Sicily ma Sardinia. O le tele o vaega Polani na auai i le autau a Bonaparte lava ia. I le Duchy, na tumau ai tino o Józef Poniatowski (e tusa ma le 14 afe tagata). Na osofa'ia e le autau Ausetalia Saxony ma le Warsaw Duchy, lea, i le taimi o le faataapeapeina o le au Napoleone, na foliga mai na faigofie ona pu'ea.
Na osofaia Polani e se vaega e 36,000 afe malolosi. O le aso 19 o Aperila, 1908, na tupu ai se taua tele - o le taua a Rashin. O Poles na ta'ita'ia e Józef Poniatowski, o Ausetalia o Archduke Ferdinand Karl. O le tauvaga na tupu i luga o se laufanua e sopoia ai laufanua. Sa tau malosi ia Poles, ae mulimuli ane toe foi. Sa le pine ae toe faafoi Warsaw. Ae ui i lea, o le tulaga masani o le taua o le mafutaga lona lima o se oso i tagata Austenia i tua. Na o ni nai vaiaso mulimuli ane, na pasia ai e Poles le tetee, na toe faafoi uma atu ia teritori ma, faaopoopo atu, pueina Sandomierz, Lublin, Lviv ma Krakow. I le faaiuga o le taua, e tusa ma le filemu feagaiga, Warsaw Duchy i le Pepa Faaopoopo Galicia i sisifo, ua faapea a taimi afa faateleina lona teritori.
Taua ma Rusia
I le amataga o le taua i le va o Falani ma Rusia, na avea ai le Warsaw Duchy (1807-1813) ma ituaiga o puipuiga i le va o le au tetee autu e lua. Ia Iuni 1812, na filifili le Sejm, sa nofo i Warsaw, e ave le itu o Napoleon. O le tauvaga a le malo o Farani i Rusia na le manuia. O le malaga atu i sasae ma le afa miliona miliona, na ia toe foi atu ai i lona nuu ma le fia afe o fitafita ma le fia aai.
O le faaoolima o Napoleone o se iuga vave, lea na faatalitali i le Grand Duchy of Warsaw. O le taua na salalau atu i atunuu Polani. Ianuari 1, 1813 ni koluma se tolu i lalo o Marshal Mikhail Kutuzov sopoia le tuaoi vaitafe Neman ma agai i Polotsk. I le Duchy e o'o mai i le taimi lea na i ai ni nai fitafita Fa'a-Polish-Saxon na le mafai ona tetee i le autau a Rusia lea na maua le malosi. I Polani na amataina lana lauiloa i le atu fafo, ma faai'u i le pueina o Pale.
I le aso 27 o Ianuari, sa aveina filemu ai Warsaw. O le mea moni, ua le toe i ai le Duchy. Ae peitai, o se vaega o Pole, e ui i lea, na tumau faamaoni ia Napoleone. O le 15,000-malosi o le tino i lalo o le faatonuga a Józef Poniatowski na malaga atu i Austria, ma le fa'amoemoe o le a fa'aumatia pea e tagata Farani ia tagata Rusia, ma o le a toe fa'afoisia le tutoatasi o le setete. I Polani, na'o Farani na tu'uina i le Vistula tetee. Ae ui i lea, e le mafai ona taofia le fili - o le solitū o Ausetalia ma Prussia na filifili e alu ese mai le feteenaiga.
Soloia
Ina ua mafatia Napoleone i le faatoilaloina mulimuli, na faapotopotoina ai malosiaga manumalo i Vienna ina ia mafai ai ona fuafua le lumana'i o le Lalolagi Tuai. O le emeperoa Farani na toe tatalaina uma tuaoi i totonu o le konetineta o Europa - o le taimi nei e tatau i isi tupu ona teena lenei faiga faaupufai. Muamua, o le isi vaega o Polani na tupu. O le tuaoi e tolu mana malosi (Austria, Prussia ma Rusia), e le fiafia i lona i ai.
3 o Me, 1815, e tusa ma le faaiuga a le Konekeresi o Vienna, i faavaeina i Europa i Sasae tuaoi fou. Sa i ai se vaevaega o Polani - na soloia le Warsaw Duchy. O Kraikow, o se tasi o vaega, na folafolaina o se aai saoloto ma se setete malo. I lenei faatulagaga sa i ai seia oo i le 1846.
O le tele o le Warsaw Duchy na avea o se vaega o Rusia. O le Emeperoa o Alexander sa faalauiloaina le tupu Polani. Na ia tuuina atu le saolotoga i malo fou ma se tulafono faavae saoloto. O le mea lea, e ui lava o le Duchy of Warsaw na avea ma se vaega o Rusia, ae na sili atu le saoloto o ona tagata nai lo tagata Lusia. O le itu i sisifo o le malo ua soloia na tuuina atu i le Prussia. Na latou fausia se isi setete Siamani - o le Grand Duchy of Poznan.
Similar articles
Trending Now