Faavaeina, Saienisi
Le atulaulau ma le boson Higgs
Ina ua uma ona faapipiiina Hadron Collider Tetele (LHC) ma le muamua mafai taumafaiga e amata ai le faapipiiina, i le amata ona salalau lautele le manatu e faapea e tulai mai le LHC se tulaga matautia gafatia. faamoemoe physicists faaniukilia e suesue le amioga a fasimea ma mea fou e maua i le fisiki, ma e toatele tagata e le masani i le mataupu, i luga o le ese mai ai, faalogo i le faasaienisi talafatu, ata vali i ana galuega catastrophes eseese (o le faaali mai o se pu uliuli, o se pa faataumaoi, ma isi). Ae peitai, ina ua mavae se taimi ina ua tuanai le amataga o se faasologa o suesuega, ua manino mai ai le tele o mea matautia faamaonia e le moni ia.
Ae i le taumafanafana o le 2012, ina ua faasilasila mai i le taimi o se tasi o le suesuega, sa tusia ai le sensors lua Higgs boson, e oo lava i le au masalosalo sili ona malosi o ua suia ai o latou uiga faaalia i le galuega LHC. E tatau ona matauina e saienitisi matua faaeteete e uiga i le vaega fou, le aloese mai le faamatalaga tele. O le mea moni e faapea sa maua le Higgs boson, o le tasi i le manino mau e le fai atu ai. E faapea e tutusa lelei lava le vaega fou i le boson tuuaia, ae faaiuga mulimuli e manaomia nisi suesuega.
O le a le "Higgs boson"? Le Faataitaiga Standard (SM) o le fisiki o fasimea tulagalua, e ala lea i le taimi nei o faamatala ai le meatotino uma o le mea, e faavae i tulafono faavae e fa. Matua mea uma i le natura o lo o noatia i le ituaiga o fegalegaleaiga fa - malosi, vaivai, eletise ma tau i le kalave. O nisi feaveaʻia na maua fasimea ma faamaonia. O lea, a fegalegaleaiga malosi e tauaveina e gluons; nafa ma le bosons vaivai z ma W; ma gamma ave o loo aafia ai i le felauaiga o le leisa eletise. Mo le kalave, i le isi itu, e nafa gravitons ephemeral (atonu o le a vave ona maua i latou). Faavae i fuafuaga i le Vateatea le amataga, lea na faaali mai ina ua tuanai le fetoaiga tele, fasimea uma sa vaega tele ma sa fegalegaleaiga electroweak symmetric. Ae peitai, matauga faaalia ai e le oi ai lenei - taitasi vaega (vagana gluons ma photons), ei ai se vaega tele malolo faapitoa. feteenaiga manino i le va o manatu ma faatinoga.
E faafetaui le fuafuaga faʻalemafaufau, na hypothesized e uiga i le i ai o se isi elemene taua, ua lauiloa o le atua vaega po o Higgs boson. Faafetai i lana uunaiga, o le toatele o fasimea tulagalua ua avea faamauina lenei vaega tele malologa. E talitonu o faatupuina le Higgs siomia ai lava se fanua o nisi i luga o le isi fasimea. fanua Higgs faatumulia ai le lalolagi atoa, na faatelegeseina lalo fasimea, ma tuuina atu ia i latou se tele. E mafai ona sui o se mafiafia gel lea fasimea ua liua o se vaega o lona malosi i le vaega tele. I le ala, sa tatau ai lona igoa i le Higgs Higgs Peteru, o le "tama" o le hypothesis o le boson.
Na manaomia ina ia faamauina se vaega tuuina - ma o le a atoatoa faaalia se faataitaiga tulaga faatonuina. Ae peitai, o loo taoto i le faigata o le mea moni e le tuuina atu so o se faamatalaga tonu le numera e uiga i le vaega tele o le boson, po o lona malosi. I se isi faaupuga, i le suesuega i le fisiki vaega sili le malosi e tatau ona aofia ai se vaega tele o tulaga faatauaina e mafai (10 - 1000 GeV). I le faaopoopo, e faavae i luga o meatotino faʻalemafaufau boson o loo billionth o le a lona lua, e toetoe lava le tulaga lepetia o le taimi lava lena vaega e fasimea mama. O le mea lea e mafai ona iloa mai vaega Atua na tuusao - i luga o paleni. O le LHC lua fasimea faatelevaveina i se saosaoa latalata i le 300 afe km / s ma feagai. I le taimi lava lea e tasi na tusia ofoofogia uiga o le Higgs boson. Ae o le a ave nisi faamamaina o suesuega i luma e mafai ona tatou ni faaiuga taua se.
Similar articles
Trending Now